Εξουσία / Δύναμη / Ηγεσία


Authority / Power / Leadership

 

Γιώργος Αναστόπουλος | Σύμβουλος Εξέλιξης Οργανισμών

Ο Γιώργος Αναστόπουλος, σύμβουλος εξέλιξης οργανισμών, με τεράστια εμπειρία της λειτουργίας τους, εξηγεί τις ουσιώδεις διαφορές μεταξύ εννοιών που συχνά χρησιμοποιούμε λάθος στον καθημερινό μας λόγο γιατί, προφανώς, τις αντιλαμβανόμαστε και λάθος.

 

Εξουσία / Δύναμη / Ηγεσία

 

Authority (ως εξουσία), Power (ως δύναμη-ισχύς) και Leadership (ως ηγεσία) – οι διαφορές και η ουσία

Είναι γνωστό ότι οι Οργανισμοί/Εταιρείες διέπονται λειτουργικά από περισσότερο επίσημα και απρόσωπα στοιχεία, και συχνά γοητεύονται από τις διαδικασίες. Οπότε η ικανοποιητική λειτουργία ενός Οργανισμού/Εταιρείας εξαρτάται από τη σαφήνεια των παραπάνω θέσεων καθώς επικρατεί πολλή σύγχυση γύρω από αυτές.

Ο λόγος που συμβαίνει αυτό συνδέεται τόσο με εμφανή στοιχεία, θα τα έλεγα συνειδητά (ρεαλιστικά), όσο και με ασυνείδητα, δηλ. αυτά που έχουν κρυμμένες έννοιες και δεν φαίνονται. Για παράδειγμα, φανταστείτε να μπορούσατε να εκφράσετε ανά πάσα στιγμή τις ιδέες και τα συναισθήματά σας για κάποιο προϊστάμενο όπου με εξουσιαστικό τρόπο επιβάλεται στους εργαζόμενους. Έτσι είναι σημαντικό να δούμε το πώς αλληλεξαρτώνται αυτές οι βασικές έννοιες και να λάβουμε υπόψη μας τα συνειδητά και τα ασυνείδητα στοιχεία της Οργάνωσης.

Εξουσία

Η εξουσία αναφέρεται στο δικαίωμα λήψης τελικής απόφασης η οποία είναι  δεσμευτική για τους άλλους και εφαρμόζεται σε στιγμές κρίσης για τον οργανισμό. Η εξουσία που έρχεται από την κορυφή του οργανογράμματος χρειάζεται να είναι ξεκάθαρη. Όμως υπάρχουν συστήματα όπου η εξουσία δεν είναι ξεκάθαρη και αυτό έχει σαν αποτέλεσμα την σύγχυση. Πέρα από τον καταμερισμό της εξουσίας είναι σημαντικό να δούμε το πώς τα πρόσωπα  την αντιλαμβάνονται. Αυτό έχει σχέση με τον εσωτερικό κόσμο του ατόμου και συγκεκριμένα ποια πρόσωπα του παρελθόντος ασκούσαν εξουσία προς αυτόν.

Δύναμη / Ισχύς                                                                                                      

Η δύναμη αναφέρεται στην ικανότητα να επιδρά κάποιος πάνω στους άλλους ή στην δομή ενός οργανισμού. Αντίθετα με την εξουσία, είναι μία ιδιότητα που χαρακτηρίζει πρόσωπα κι όχι ρόλους και προέρχεται από είτε από εσωτερικές είτε από εξωτερικές πηγές. Για παράδειγμα, εξωτερικά η ισχύς προέρχεται από αυτά που μπορεί να ελέγχει κάποιος όπως χρήμα, προνόμια, εργασιακές αναφορές κ.ά. Εσωτερικά προέρχεται από τη γνώση, την εμπειρία και την προσωπικότητά του και το πώς ο ίδιος αντιλαμβάνεται τον εαυτό του ή ακόμη και το πώς παρουσιάζεται. Οι όροι δύναμη και εξουσία, χρησιμοποιούνται εναλλακτικά, ο ένας στη θέση του άλλου, προκαλώντας σύγχυση. Παρότι σχετίζονται, είναι διαφορετικοί. Στους οργανισμούς, πάντως, είναι απαραίτητο να υπάρχουν και η δύναμη και η εξουσία. Η εξουσία χωρίς τη δύναμη οδηγεί σε μία αποδυναμωμένη και αποθαρρημένη διοίκηση. Από την άλλη, η δύναμη χωρίς την εξουσία οδηγεί σε ένα απολυταρχικό καθεστώς. Η σωστή αναλογία και ισορροπία των δύο οδηγεί σε μία αποτελεσματική, επί τω έργω, διοίκηση ώστε μία επιχείρηση να λειτουργεί καλά.

 

Ηγεσία

Οι όροι ηγεσία και διοίκηση, επίσης, χρησιμοποιούνται εναλλακτικά. Είναι αλήθεια ότι και οι δύο έχουν ως κοινό σημείο την υπευθυνότητα. Η διοίκηση, γενικά, αναφέρεται στον τρόπο που δρουν εκείνοι που έχουν την εξουσία για να επιτύχουν την καλή λειτουργία και την επίτευξη του έργου. Η ηγεσία, από την άλλη, υπονοεί επίσης τη φροντίδα για το μέλλον και την επιδίωξη ενός ιδανικού ή ενός στόχου. Επιπλέον, η ηγεσία, εξ ορισμού, σχετίζεται με τη συντροφικότητα σε μεγαλύτερο βαθμό από ό,τι η διοίκηση. Η ηγεσία ενθαρρύνει περισσότερο το δημοκρατικό μοντέλο διοίκησης και εμπεριέχει τη συναισθηματική νοημοσύνη και την ενσυναίσθηση.

Συμπερασματικά θα λέγαμε ότι ένας Ηγέτης οφείλει να κοιτάζει το όλον του οργανισμού και να αντιλαμβάνεται ανά πάσα στιγμή το πότε, το πού, το γιατί και για ποιο σκοπό χρειάζεται να εφαρμοστεί το καθένα από τα παραπάνω στοιχεία. Το σημαντικότερο ερώτημα που χρειάζεται να θέτει στον εαυτό του είναι : «Πώς μπορώ να κινητοποιήσω τις πηγές που διαθέτω και την δυνατότητα ώστε να συνεισφέρω στο έργο;» Αυτό απαιτεί αναγνώριση για το από πού αρχίζει ο ρόλος και πού τελειώνει. Επίσης, προϋποθέτει συνεχή επίγνωση των θεμάτων, των σκοπών, των ορίων και της εξουσίας στην Οργάνωση. Αποτελεσματική Ηγεσία είναι αυτή που ωθεί τους ανθρώπους και την Οργάνωση στο επόμενο βήμα ανάπτυξης για ένα υγιές περιβάλλον όπου οι σχέσεις κατέχουν την πρώτη θέση.

Πιστεύω ότι η γνώση αυτών των στοιχείων μπορεί αφενός να βοηθήσει τα μέλη της Οργάνωσης να απεγκλωβιστούν από κάποιους ρόλους και αφετέρου τον ίδιο τον Οργανισμό ως όλον να προχωρήσει και να εξελιχθεί.

 

O Γιώργος Αναστόπουλος είναι σύμβουλος εξέλιξης οργανισμών. Mεταξύ άλλων, διατέλεσε Πρόεδρος του Κλάδου Οργανωτικής Συμβουλευτικής των Οργανισμών (Organizational Consultancy Section) της Διεθνούς Εταιρείας Ομαδικών Ψυχοθεραπειών και Ομαδικών Διαδικασιών (International Association of Group Psychotherapy & Group ProcessesIAGP) το χρονικό διάστημα 2006 έως 2009 και έχει πολυετή εμπειρία σε οργανωτικές θέσεις εταιρειών.

 

 


Της Μίας Κόλλια

Copyright: www.shutterstock.com

 

 

 


Εξουσία / Δύναμη / Ηγεσία

Leave a Reply