Αδήλωτη εργασία: τελικά συμφέρει κάποιον αυτή η ιστορία;

hide
Μία από τις μεγαλύτερες πληγές των σύγχρονων χρόνων είναι η εξάπλωση της αδήλωτης, μαύρης εργασίας. Συνεχίζουμε στο ίδιο τροπάρι ή αλλάζουμε;

Από τον Νίκο Βόπη

Αυτές τις μέρες τίθεται σε εφαρμογή το Μαύρο Μητρώο των επιχειρήσεων όπου θα γίνεται καταγραφή των παραβάσεων που αφορούν την αδήλωτη εργασία.Με αφορμή τις εξελίξεις που παίρνει το συγκεκριμένο ζήτημα είπαμε να κάνουμε ένα catch-up για το πού βρισκόμαστε τώρα.

Η Ελλάδα μπορεί να καυχιέται για αρκετά πράγματα σε παγκόσμιο επίπεδο, σε πολλούς τομείς, ωστόσο σε κάποια πράγματα που αφορούν το πλαίσιο εργασία ίσως δεν πρέπει να καυχιόμαστε αλλά να αναστοχαζόμαστε. Συνολικά. Εργοδότες και εργαζόμενοι.

Η αδήλωτη εργασία ήταν ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που χρειάστηκε να αντιμετωπιστούν τα τελευταία χρόνια. Μαζί της και η φοροδιαφυγή. Δύο προβλήματα άρρηκτα συνδεδεμένα.

Πρακτικά πώς διογκώθηκε όμως η μαύρη εργασία; Οι εργοδότες προσπαθούσαν να μην δηλώνουν τους εργαζομένους τους ή μέρος του συνόλου των εργαζομένων μίας επιχείρησης διότι οι εισφορές τους “μάτωναν” και τα κέρδη τους ετησίως μειώνονταν αισθητά.

Στην αντίπερα όχθη, ένας εργαζόμενος όταν ήταν για αρκετό καιρό άνεργος, λόγω και της οικονομικής κρίσης, προσπαθούσε να βρει μία δουλειά και ένα εισόδημα κάνοντας συμβιβασμούς. Ακόμα κι αν αυτό δεν του κάλυπτε κανένα είδος ασφάλειας. Προσπαθούσε να βρει έναν τρόπο να αποκτήσει βασικό εισόδημα – ή και έξτρα εισόδημα που δεν θα  φαινόταν πουθενά άρα δεν θα χρειαζόταν να το δηλώσει.

Γι' αυτό ακριβώς τον λόγο δημιουργήθηκε το 2013 το επιχειρησιακό σχέδιο “ΑΡΤΕΜΙΣ” το οποίο είχε ως στόχο να μειωθεί η αδήλωτη εργασία στην Ελλάδα. Με το σχέδιο αυτό εισήχθησαν νέα μέτρα, πιο προσιτά και φιλικά στους επιχειρηματίες όσον αφορά το φορολογικό καθεστώς ενώ παράλληλα οι τιμωρίες ήταν αρκετά σκληρές για όσους δεν συμμορφώνονταν και έδιναν συνέχεια σε αυτή την κατάσταση.

Συγκεκριμένα, εάν ένας επιθεωρητής Εργασίας πήγαινε σε μία επιχείρηση και παρατηρούσε ότι υπήρχαν εργαζόμενοι που δεν συγκαταλέγονταν στον πίνακα εργαζομένων τότε είχε το δικαίωμα να επιβάλλει πρόστιμο στον ιδιοκτήτη της επιχείρησης ύψους 10.500 ευρώ για κάθε ανασφάλιστο εργαζόμενο. Εκτός αυτού, η εποπτεία στην εν λόγω επιχείρηση θα γινόταν πιο αυστηρή σε βάθος χρόνου με σκοπό να απαλειφθεί το ενδεχόμενο νέας παράβασης.

Πριν ένα μόλις χρόνο η κατάσταση ήταν η εξής: το πρόστιμο για τον εργοδότη σε περίπτωση που εντοπιζόταν αδήλωτος εργαζόμενος στην επιχείρηση ήταν όπως είπαμε 10.500.

Το ποσό αυτό θα μπορούσε να μειωθεί:

Στα 7.000 ευρώ αν τελικά ακολουθούσε πρόσληψητου εργαζόμενου με διάρκεια εργασίας τουλάχιστον 3 μηνών.

Στα 5.000 ευρώ αν τελικά ακολουθούσε πρόσληψη με διάρκεια εργασίας τουλάχιστον 6 μηνών.

Στα 3.000 ευρώ αν τελικά ακολουθούσε πρόσληψη με διάρκεια εργασίας τουλάχιστον 1 έτους.

Το πιο πρόσφατο αναπτυξιακό νομοσχέδιο, πηγαίνει την καταπολέμηση της αδήλωτης εργασίας ένα βήμα πιο κει. Καταργεί τις ενδιάμεσες «εκπτώσεις προστίμου» και δίνει μόνο μία αλλά πιο συμφέρουσα λύση. Η μόνη επιλογή του εργοδότη είναι να προβεί σε πρόσληψη 1 έτους (πιο συμφέρον για τον εργαζόμενο) με χαμηλότερο πρόστιμο - 2.000 ευρώ (πιο συμφέρον για τον εργοδότη).

Το καλό είναι ότι την τελευταία τριετία έχει παρατηρηθεί -τουλάχιστον στα νούμερα- μείωση της αδήλωτης εργασίας έπειτα από τα μέτρα που λήφθηκαν. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το Υπουργείο Εργασίας, το 2016 το ποσοστό αδήλωτης εργασίας ανερχόταν στο 13,58% ενώ τη χρονιά που μας πέρασε μειώθηκε στο 8,94%.

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση συνολικά το ποσοστό που αντιστοιχεί στην αδήλωτη εργασία ανέρχεται στο 15% και σίγουρα δεν είναι χαμηλό. Το πρώτο μέλημα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως συζητήθηκε στην τελευταία Σύνοδο, είναι η θέσπιση ενός ενιαίου κεντρικού μετώπου για την προστασία της εργασίας και επομένως και της δημοκρατίας.

Το kariera.gr μίλησε με ανθρώπους στην Ελλάδα που έχουν εργαστεί ως αδήλωτοι και σας παραθέτει τις απόψεις τους:

Αλέξης Π. «Θεωρώ πως η αδήλωτη εργασία είναι μια μορφή εκμετάλλευσης της ανάγκης του υπαλλήλου για εισόδημα. Πρέπει το κράτος να προστατεύει πιο έμπρακτα τους εργαζόμενους».

Μάνος Κ. «Είναι κάτι το οποίο δεν συμφέρει κανέναν. Έχουν περάσει πλέον οι εποχές της άγνοιας και πλέον οι εργαζόμενοι μπορούν να κινηθούν νομικά και να διεκδικήσουν έμπρακτα τα δικαιώματά τους και μάλιστα τις περισσότερες φορές διατηρώντας την ανωνυμία τους, εξαλείφοντας με αυτό τον τρόπο το ενδεχόμενο διακοπής της συνεργασίας».

Κατερίνα Α. «Νομίζω πως εάν το κράτος φρόντιζε να μην εκμεταλλεύεται σε τόσο μεγάλο βαθμό τους επιχειρηματίες που επιχειρούν εντός συνόρων τότε το ποσοστό αδήλωτης εργασίας θα ήταν πολύ χαμηλότερο. Ίσως η Κυβέρνηση θα πρέπει να χειριστεί πιο έξυπνα το θέμα και να δώσει κίνητρα στους επιχειρηματίες να είναι νόμιμοι».

Image source Road Trip with Raj by Unsplash


Αδήλωτη εργασία: τελικά συμφέρει κάποιον αυτή η ιστορία;

Leave a Reply